Temat wydania

Marcin Zawojski

 

Bliskość w przyjaźni i miłości

 

Niniejszy artykuł stanowi próbę spojrzenia na związki międzyludzkie, takie jak: przyjaźń, związki małżeńskie oraz inne związki, które opierają się na intymnym kontakcie między ludźmi, pod kątem roli jaką odgrywają one w naszym życiu.

    Czym jest bliskość?

Żyjemy w świecie pogoni za karierą, chcemy być lepsi od innych, mądrzejsi, chcemy zdobywać najbardziej wartościowe, dobrze płatne stanowiska pracy, jednak często to dążenie za sukcesem pochłania nas tak bardzo, że zapominamy o tym, co ważniejsze - o naszych bliskich związkach z innymi ludźmi. Kiedy w końcu zatrzymamy się na moment i spojrzymy na życie pod innym kątem, to zauważamy, że nasze przyjaźnie, małżeństwo nie są już tymi fascynującymi związkami, którymi były kilka miesięcy temu, utraciły swój blask, czegoś w nich brakuje? Bardzo często tym brakującym „czymś" jest właśnie bliskość. Oznacza ona, że jesteśmy zdolni do dzielenia się z innymi ważnymi aspektami nas samych. Bliskość, którą dzielimy z inną osobą, odczuwamy w stosunku do innej osoby, może być emocjonalna, intelektualna, fizyczna, duchowa, może też stanowić dowolną kombinację wymienionych elementów. Bliskość może być też wyłączna lub nie, może być też długoterminowa lub krótkoterminowa.

Corey i Schneider-Corey uważają, że unikając bliskości ludzie okradają samych siebie. Tracimy szansę nie tylko na lepsze poznanie kolegów z pracy, z uczelni, nowych znajomych, ale też odrzucamy możliwość nawiązania głębszych relacji, takich jak przyjaźń czy miłość. Z uwagi na fakt, że stosunkowo niewielki procent ludzi wybiera samotność jako najbardziej odpowiedni dla nich sposób życia (samotność z wyboru), a zdecydowana większość chciałaby związać swoje życie z „tą jedyną/tym jedynym", strata wynikająca z niedostatecznej bliskości lub jej braku jest ogromna.

    Cechy głębokich relacji międzyludzkich

Przedstawione poniżej cechy głębokich relacji międzyludzkich zostały wyodrębnione przez Geralda Corey i Marianne Schneider-Corey (1993), na podstawie licznych badań prowadzonych nad związkami interpersonalnymi. Badaczom udało się wyodrębnić 19 cech głębokich związków. Oto niektóre z nich:

  • Odrębna tożsamość każdej z osób w związku. Cecha ta wskazuje na różnicę między odrębnością a wspólnotą. Zbyt małe poczucie wspólnoty w bliskiej relacji może powodować poczucie wyobcowania i wyzwolić niechęć do dzielenia się swoimi uczuciami i doświadczeniami. Natomiast zbyt mała odrębność może powodować zatracenie poczucia własnej tożsamości i kontroli.
  • Każda z osób może żyć bez drugiej pomimo pragnienia bycia z bliską osobą. Analizując tę cechę, należy zwrócić uwagę, że osoby które pozostają w relacji względem siebie, pozostają w związkach na zasadzie dobrowolności. Nie są ze sobą tak ściśle związane, że w razie rozłąki jedna lub druga czuje się zagubiona i pusta. Nieraz młodzi ludzie opisując swoje uczucia mówią np.: „Kocham go tak bardzo, że po prostu nie mogę żyć bez niego". Zdanie to ma uzmysłowić odbiorcy siłę uczucia miłości. W rzeczywistości nie chodzi tu o miłość, a bardziej o zależność - mamy tu do czynienia z poszukiwaniem obiektu w celu odczuwania siebie jako osoby kompletnej.
  • Umiejętność prowadzenia rozmowy z partnerem w sposób otwarty, szczególnie na tematy mające znaczenie dla związku. Osoby pozostające w głębokich relacjach otwarcie mówią o swoich odczuciach względem partnera (małżonka, przyjaciela). Umieją otwarcie zgłaszać pretensje i informować, jakich zmian pragną. Potrafią także otwarcie prosić o to, czego chcą, a nie oczekują, że druga osoba będzie intuicyjnie wiedziała, czego potrzebują i dawała im to.
  • Osoby związane ze sobą wykazują chęć pracy nad tym, by podtrzymać związek. Jeśli mamy nadzieję utrzymać relację, to musimy od czasu do czasu przewartościowywać i rewidować sposób bycia ze sobą. Każdy związek wymaga zaangażowania ze strony podmiotów w nim uczestniczących.
  • Jeśli relacja ma również aspekt seksualny, to każda z osób stara się o utrzymanie miłosnego charakteru związku. Cecha ta wskazuje na redukcję nudy w życiu seksualnym ludzi, którzy pozostają w związku. Dwoje ludzi może nie zawsze doświadczać intensywności i świeżości wczesnego okresu ich związku, ale mogą wciąż obmyślać sposoby tworzenia atmosfery miłości i bliskości.
  • Osoby związane ze sobą umieją się razem dobrze bawić, cieszą się z robienia czegoś wspólnie. Umiejętność dostrzegania radości z obcowania z bliskimi to bardzo ważna cecha. Dość często, w ferworze różnych spraw, zapominamy, aby poświęcić trochę czasu na cieszenie się tymi, których kochamy.
  • Równa pozycja osób w związku. „Ludzie, którzy czują, że są najczęściej tymi, którzy >dają<, i że ich partner jest zwykle niedostępny, kiedy jest potrzebny, mogą kwestionować równowagę w ich związku" (Corey, Schneider-Corey, 1993, por. Stewart 2000).
  • Osoby pozostające w związku przejawiają wzajemną troskę o siebie. Związek, w którym partnerzy przejawiają troskę o siebie mówiąc wyłącznie o tym, jak cenią siebie nawzajem, wydaje się nie być zdrową relacją dwojga osób. Każdy ma potrzebę dawania czegoś drugiemu, dlatego też nie słowa, a działania są wyrazem autentycznej troski i zainteresowania partnerem.
  • Każda z osób uznaje potrzebę samotności drugiej i gotowa jest dawać jej sposobność, by mogła być sama.
  • Żadna z osób nie oczekuje od drugiej, że będzie robiła dla niej to, co sama może dla siebie zrobić. „Każda z osób pracuje nad tworzeniem własnej autonomicznej tożsamości. W konsekwencji żadna z nich nie polega na drugiej w kwestii potwierdzania własnej wartości; ani też żadna nie pozostaje w cieniu drugiej" (Corey, Schneider-Corey, 1993, por. Stewart 2000).
  • Partnerzy są przywiązani do siebie. Przywiązanie jest podstawowym elementem bliskich relacji. Oznacza to, że dla związanych ze sobą ludzi przyszłość jest wspólnym dobrem i chcą zostać razem w czasach kryzysu i konfliktu.

Wymienione powyżej cechy nie dopełniają obrazu głębokich relacji międzyludzkich. Oprócz nich można wskazać inne, równie znaczące.

Zachęcam Cię, drogi Czytelniku, do spojrzenia na Twoje bliskie związki z innymi ludźmi pod kątem analizowanych tutaj cech. Zastanów się nad tym, jak wyglądają Twoje przyjaźnie, związek małżeński, kontakty rodzinne? Czy są one naprawdę tak głębokie? A może coś należy zmienić, naprawić?

 

MARCIN ZAWOJSKI jest pedagogiem, w czerwcu 2002 r. obronił pracę magisterską z zakresu psychologii wartości na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu w Białymstoku; jest również studentem III roku psychologii na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytetu Kard. Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

___________________________________________________________________________________________

[Strona glowna] [Temat wydania] [Aktualności] [Psychologia społeczna] [Psychologia rozwojowa] [Psychoterapia] [Z pogranicza psychologii] [Język a świat] [Magdalena Nawrocka o depresji i nie tylko] [Hipnoza] [Spojrzenia] [Informatory] [Biblioteka psychologa] [Psychologia w Internecie] [Wieści z PTP] [Spotkania i konferencje] [Projekty badawcze] [Czat] [Współpraca] [Archiwum artykułów] [Redakcja] [Akty prawne]

© Copyright by Psychologia.vel.pl Marcin Zawojski

2001 - 2005

Wszystkie prawa zastrzeżone

webmaster